Po opanowaniu strategii czytania przychodzi czas na kolejne umiejętności, które są kluczowe podczas egzaminu – rozumienie ze słuchu, poprawność gramatyczna oraz umiejętność pisania tekstów w języku polskim.

Rozumienie ze słuchu

Test z rozumienia ze słuchu składa się z pięciu zadań trwających w sumie do 40 minut. Tekst każdego zadania jest odtwarzany dwukrotnie. Podczas egzaminu mogą pojawić się następujące typy zadań:

• Kilka krótkich tekstów, do których ułożono po dwa pytania.
• Długi tekst z pytaniami prawda / fałsz.
• Dopasowywanie opisów do ich nagłówków.
• Test jednokrotnego wyboru.
• Pytania otwarte, na które należy udzielić krótkich odpowiedzi.
• Tekst, który należy uzupełnić informacjami z nagrania.

Jak przygotować się do testu rozumienia ze słuchu?

Najprostszą metodą nauki rozumienia ze słuchu jest otaczanie się nagraniami w języku polskim. Warto słuchać różnych materiałów. Każdy rodzaj nagrań ma inne zalety:

• Podcasty, wiadomości lub programy telewizyjne są z reguły najprostszymi tekstami dla początkujących studentów. W swojej naturze mają być zrozumiałe dla jak najszerszego grona odbiorców, cechują się stosunkowo powolnymi wypowiedziami oraz nieskomplikowanym językiem.
• Audycje radiowe cechują się szybszym tempem niż programy telewizyjne, zatem podnoszą kompetencje słuchania.
• Filmy lub seriale mogą być dobrą metodą zwiększania zasobu słownictwa. W celu rozwoju umiejętności słuchania rekomendujemy oglądanie bez napisów w ojczystym języku. Oglądanie materiałów z napisami może rozwijać zasób słownictwa lub promować poprawność gramatyczną, nie aktywuje jednak w mózgu ośrodków odpowiedzialnych za mówienie i słuchanie.

Istotna jest też umiejętność zrozumienia nagrania w niekorzystnych warunkach. Nagrania egzaminacyjne często zawierają szumy lub dźwięki mające utrudnić uchwycenie potrzebnych informacji. W celu ćwiczenia takich umiejętności radzimy zwracanie uwagi na słuchanie polszczyzny w nieoczywistych miejscach. Sprawdzaj, czy rozumiesz:

• Nagrania zapowiadające pociągi na dworcu.
• Ogłoszenia na lotnisku.
• Podsłuchaną rozmowę. (Zdajemy się na zdrowy rozsądek naszych słuchaczy. Nie rekomendujemy podsłuchiwania intymnych rozmów ☺ ).

Techniki rozwiązywania zadań

Przed odsłuchem – aktywne przygotowanie

1. Przeczytaj wszystkie pytania i zwróć uwagę na słowa-klucze (nazwy, liczby, miejsca).
2. Wyobraź sobie kontekst nagrania (np. rozmowa w urzędzie, reklama, fragment wykładu).

Pierwsze odsłuchanie – ogólne zrozumienie

1. Skoncentruj się na głównej myśli: kto, co, gdzie, kiedy, dlaczego.
2. Nie zatrzymuj się na pojedynczych nieznanych słowach.

Drugie odsłuchanie – detale

1. Słuchaj uważnie fragmentów, które odpowiadają na konkretne pytania.

Poprawność gramatyczna

Część dotycząca poprawności trwa 60 minut i składa się z 8 zadań. Wśród nich znajdują się zadania takie jak:

• Wybór poprawnej formy wyrazu; w poszczególnych zadaniach należy wybrać poprawną formę gramatyczną.
• Uzupełnienie tekstu podanymi słowami.
• Przekształcanie zdań złożonych w pojedyncze.

W jaki sposób przygotować się do testu z poprawności gramatycznej?

Przede wszystkim należy zidentyfikować obszary gramatyczne, których znajomość jest weryfikowana na egzaminie B2. Pamiętaj, żeby omówić z lektorem następujące obszary:

• Aspekt czasowników, 
• Odmiana przez przypadki, 
• Zgodność podmiotu z orzeczeniem (np. liczba i rodzaj),
• Tryby i czasy, 
• Przyimki, 
• Spójniki i zdania złożone,
• Stopniowanie przymiotników i przysłówków,
• Formy bezosobowe i imiesłowy.

W pewnym sensie testy z gramatyki są podobne do zagadek logicznych czy słownych. Jak uczymy się krzyżówek i sudoku? Rozwiązując ich jak najwięcej. Tak samo warto podejść do gramatyki. Liczba pytań i kombinacji, które mogą pojawić się na egzaminie, jest ograniczona. Rozwiązanie kilkudziesięciu arkuszy z gramatyki da Ci odpowiednie poczucie pewności siebie w dniu egzaminu.

Zadania rozwijające znajomość gramatyki znajdziesz w:

• Próbnych arkuszach udostępnionych przez Państwową Komisję do spraw Poświadczania Znajomości Języka Polskiego jako Obcego.
• Podręcznikach z ćwiczeniami, np. z serii „Gramatyka praktyczna języka polskiego”.
• Aplikacjach do nauki języków obcych, np. Duolingo, Quizlet czy Khan Academy.

Pisanie

Test z pisania zawiera 3 zestawy po dwa zadania. Należy wybrać jeden zestaw i rozwiązać oba zadania. Zestawy składają się z dwóch form, krótszej i dłuższej, które mają w sumie liczyć 400 słów. Na napisanie obu tekstów przeznaczone jest 90 minut.

Wśród form sprawdzanych na egzaminie mogą się znaleźć:

• Esej argumentacyjny,
• Listy formalne i nieformalne,
• Recenzja utworu,
• Opis miejsca, wydarzenia lub postaci,
• Krótkie formy, takie jak: życzenia, reklama, ogłoszenie.

W jaki sposób przygotować się do testu z pisania?

W toku przygotowań miej na uwadze to, jakie aspekty podlegają ocenie przez egzaminatora:

• Treść – pełne rozwinięcie wszystkich punktów polecenia.
• Kompozycja – logiczny układ tekstu (wstęp, rozwinięcie, zakończenie).
• Spójność i spójniki – użycie zwrotów łączących („po pierwsze”, „z kolei”, „podsumowując”).
• Bogactwo języka – słownictwo tematyczne, synonimy, wyrażenia idiomatyczne.
• Poprawność – gramatyka, fleksja, ortografia, interpunkcja.
• Rejestr – dobór stylu adekwatnego do typu tekstu.

Kompozycja i spójność

Dla każdej formy, która może pojawić się na egzaminie, przygotuj listę punktów, które należy zawrzeć w tekście. Na przykład dla rozprawki argumentacyjnej będą to:

1. Wstęp – jeden akapit, 2-3 zdania zawierające tezę lub hipotezę pracy.
2. Rozwinięcie – 3-4 akapity, spośród których każdy powinien zawierać argumenty.
3. Zakończenie – jeden akapit odwołujący się do tezy lub hipotezy zawartej we wstępie, podsumowujący zgromadzone argumenty i wzmacniający Twoje stanowisko.

Dla listu formalnego taka struktura wyglądałaby następująco:

1. Nagłówek, 
2. Zwrot grzecznościowy,
3. Wstęp zawierający cel pisma,
4. Rozwinięcie opisujące konkretne punkty odnoszące się do celu pisma,
5. Zakończenie zawierające oczekiwanie nadawcy oraz pozdrowienie adresata.

Warto również przygotować listę sformułowań pomagających zachować spójność w poszczególnych tekstach. Dla rozprawki takimi sformułowaniami są:

• Po pierwsze / Po drugie / Po trzecie…
• Przede wszystkim…
• Kolejnym argumentem za/przeciw jest…
• Nie można pominąć…
• Innym istotnym czynnikiem jest…
• Z jednej strony / Z drugiej strony…
• Ponadto…
• Co więcej…
• Warto podkreślić…
• Podsumowując…
• Reasumując…

Dla listu formalnego takie frazy to na przykład:

• Zwroty grzecznościowe,
• Frazy sygnalizujące cel listu (np. „piszę, ponieważ”, „zwracam się do Państwa z uprzejmą prośbą”, „W nawiązaniu do”).
• Frazy opisujące zasadniczy cel listu („Jestem zainteresowana zakupem”, „Z przykrością informuję, że”, „czy byliby Państwo uprzejmi”).
• Zakończenia listu („Proszę o pozytywne rozpatrzenie mojego wniosku”, „Będę wdzięczna za szybką odpowiedź”).

Przygotowanie takich struktur i fraz pozwoli Ci na szybsze opracowanie planu tekstu w dniu egzaminu. 

Bogactwo języka i poprawność gramatyczna

Na pozytywną ocenę Twojej pracy wpłynie także jakość języka, którym się posługujesz. Przydatna będzie szeroka znajomość synonimów czy wyrażeń idiomatycznych.

Do utrwalenia nowo poznanego słownictwa możesz wykorzystać następujące techniki:

• Fiszki, papierowe lub cyfrowe, przygotowane w aplikacjach takich jak Anki lub Quizlet. Fiszki pozwolą Ci na powtarzanie słownictwa w interwałach czasowych, dzięki czemu lepiej je utrwalisz.
• Uczenie kontekstowe – zapisuj zdania, w których pojawia się nowe słownictwo. Dzięki temu zapamiętasz konteksty, w których dane słowo jest używane.
• Aktywne użycie i immersja – korzystając z nowo poznanego słownictwa, twórz krótkie scenki lub pisz krótkie teksty, takie jak wpisy do dziennika czy fikcyjne maile.
• Mapy myśli – grupuj poznane słownictwo według kategorii tematycznych. Możesz budować mapy myśli na podstawie podobieństw tematycznych, np.: